1) «إِنْ كانَتْ إِلاَّ صَیحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ جَمیعٌ لَدَینا مُحْضَرُونَ»
برای احضار و گرد آوردن کل انسانها در صحرای محشر جز فریادی واحد نیاز نیست؛ و با آن صیحه بناگاه همگان در پیشگاه خداوند احضار میشوند.
2) «فَإِذا هُمْ جَمیعٌ لَدَینا مُحْضَرُونَ»
تردیدی نیست که عالم محضر خداست و همگان در پیشگاه خداوند حاضرند. پس مقصود از اینکه فرمود «آنان همگی نزد ما احضارشدگاناند» چیست؟
الف. آن روز روز حضور در پیشگاه عدل خداوند برای قضاوت نهایی است. (المیزان، ج17، ص100)
ب. قیامت عرصه ظهور حقایق است؛ این حقیقت که همگی ما در محضر خداییم، با آن صیحه در قیامت بر همگان آشکار میشود.
ج. اینجا چهبسا تاکید بر احضار «جمیع» است؛ یعنی همه ما در این دنیا هم در محضر خداوندیم اما ظاهراً به صورت متفرق؛ آنجا درمییابیم که همگی با هم در پیشگاه خداوند احضار شدهایم.
د. ...
3) «ما یَنْظُرُونَ إِلاَّ صَیحَةً واحِدَةً تَأْخُذُهُمْ ... إِنْ كانَتْ إِلاَّ صَیحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ جَمیعٌ لَدَینا مُحْضَرُونَ»
هم جمع شدن بساط دنیا و میراندن همه جهانیان با یک صیحه است و هم برپایی نظام آخرت و احضار و زنده شدن همه عالمیان.
4) «جَمیعٌ لَدَینا مُحْضَرُونَ»
[در قیامت همه را احضار میکنند؛ یعنی] حضور در قيامت با اختيار نيست. (تفسير نور، ج9، ص549)