سوره یس - آیه 50

1) از رسول اکرم ص روایت شده که فرمودند:

... همانا من شما را به تقوای الهی سفارش می‌کنم و به این خوب در وضعیت خویش بنگرید و کمتر نسبت به معادتان غفلت ورزید و با آنچه فانی می‌شود آنچه را که باقی است بخرید و بدانید که همانا این دنیا روزگارش معدود و روزی‌هایش تقسیم شده و مهلت‌هایش معلوم است و آخرت ابدیتی است که پایان ندارد و سرنوشتی است که نهایت ندارد و نعمتی است که زوال نپذیرد؛ پس بدانید که چه می‌خواهید و از شما چه خواسته‌اند؛ و از دنیا هرآنچه شما را از آخرت به خود مشغول می‌دارد رها کنید و برحذر باشید از حسرت افراط‌کاران و پشیمانی فریفتگان؛ و در آنچه باقی مانده جبران ما فات کنید و آماده کوچ کردن از سرای نابودی و به سرای قرار شوید و برحذر باشید از اینکه مرگ در حالی که مغرور شده‌اید غافلگیرتان کند و در حالی که آماده و مستعد او نیستند به سوی شما بشتابد که همانا خداوند متعال می‌فرماید «پس دیگر نه توان سفارش کردنی دارند و نه به سوی اهل و عیالشان برمی‌گردند» (یس/50) چه بسیار صاحب عقلی که دلخواه‌هایش وی را از آنچه برای آن آفریده شده بود باز داشت تا همانند کسی شد که عقلی ندارد؛ و خویشتن را در خطاهایش معذور نشمارید و در آنچه دلخواهتان است جدل باطل نکنید و همتتان را یاری حق قرار دهید خواه در جانب شما باشد یا در جانب کسی که به جدل با او مشغولید که همانا خداوند متعال می‌فرماید «ای کسانی که ایمان آورده‌اید یاریگر خدا باشید» (صف/14) نه اینکه یاریگر دلخواه‌هایتان و شیطان باشید؛ و بدانید چیزی دین را نابود نکند به اندازه پیشوای گمراهی و گمراه‌کننده و جدل منافق به باطل؛ و دنیا گردن طالبان و مشتاقان خویش را بریده؛ و بدانید که همانا قبر باغی از باغهای بهشت یا حفره‌ای از حفره‌های آتش است؛ پس آن را با عمل صالح آماده و مهیا سازید که مَثَل آن کس از شما که کار خوب انجام می‌دهد مَثَلِ کسی است که کلام خودش را جاری می‌سازد [ادعای خودش را محقق می‌کند] که همانا خداوند متعال فرمود «پس برای خویشتن آماده می‌کنند» (روم/44) و هرگاه دیدید که خداوند به بنده‌ای آنچه دوست دارد می‌دهد در حالی که وی همچنان بر معصیت خداست، بدانید که وی مبتلا به سنت استدراج شده است که خداوند متعال می‌فرماید «بزودی آنان را از آن جایی که نمی‌دانند بتدریج می‌گیریم» (اعراف/182)

إرشاد القلوب (للديلمي)، ج‏1، ص75

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص

...^۱ إِنِّي أُوصِيكُمْ بِتَقْوَی اللَّهِ وَ حُسْنِ النَّظَرِ لِأَنْفُسِكُمْ وَ قِلَّةِ الْغَفْلَةِ عَنْ مَعَادِكُمْ وَ ابْتِيَاعِ مَا يَبْقَی بِمَا يَفْنَی وَ اعْلَمُوا أَنَّهَا أَيَّامٌ مَعْدُودَةٌ وَ الْأَرْزَاقُ مَقْسُومَةٌ وَ الْآجَالُ مَعْلُومَةٌ وَ الْآخِرَةُ أَبَدٌ لَا أَمَدَ لَهُ وَ أَجَلٌ لَا مُنْتَهَی لَهُ وَ نَعِيمٌ لَا زَوَالَ لَهُ فَاعْرِفُوا مَا تُرِيدُونَ وَ مَا يُرَادُ بِكُمْ وَ اتْرُكُوا مِنَ الدُّنْيَا مَا يَشْغَلُكُمْ عَنِ الْآخِرَةِ وَ احْذَرُوا حَسْرَةَ الْمُفَرِّطِينَ وَ نَدَامَةَ الْمُغْتَرِّينَ وَ اسْتَدْرِكُوا فِيمَا بَقِيَ مَا فَاتَ وَ تَأَهَّبُوا لِلرَّحِيلِ مِنْ دَارِ الْبَوَارِ إِلَی دَارِ الْقَرَارِ وَ احْذَرُوا الْمَوْتَ أَنْ يُفَاجِئَكُمْ عَلَی غِرَّةٍ وَ يُعَجِّلَكُمْ عَنِ التَّأَهُّبِ وَ الِاسْتِعْدَادِ وَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی قَالَ «فَلا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَ لا إِلی‏ أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ» فَرُبَّ ذِي عَقْلٍ أَشْغَلَهُ هَوَاهُ عَمَّا خُلِقَ لَهُ حَتَّی صَارَ كَمَنْ لَا عَقْلَ لَهُ وَ لَا تَعْذِرُوا أَنْفُسَكُمْ فِي خَطَئِهَا وَ لَا تُجَادِلُوا بِالْبَاطِلِ فِيمَا يُوَافِقُ هَوَاكُمْ وَ اجْعَلُوا هَمَّكُمْ نَصْرَ الْحَقِّ مِنْ جِهَتِكُمْ أَوْ مِنْ جِهَةِ مَنْ يُجَادِلُكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَی يَقُولُ «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصارَ اللَّهِ» فَلَا تَكُونُوا أَنْصَاراً لِهَوَاكُمْ وَ الشَّيْطَانِ وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ مَا هَدَمَ الدِّينَ مِثْلُ إِمَامِ ضَلَالَةٍ وَ أَضَلَّ وَ جِدَالُ مُنَافِقٍ بِالْبَاطِلِ وَ الدُّنْيَا قَطَعَتْ رِقَابَ طَالِبِيهَا وَ الرَّاغِبِينَ إِلَيْهَا وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْقَبْرَ رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ أَوْ حُفْرَةٌ مِنْ حُفَرِ النِّيرَانِ فَمَهِّدُوهُ بِالْعَمَلِ الصَّالِحِ فَمَثَلُ أَحَدِكُمْ يَعْمَلُ الْخَيْرَ كَمَثَلِ الرَّجُلِ يُنْفِذُ كَلَامَهُ يُمَهِّدُ لَهُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی «فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ» وَ إِذَا رَأَيْتُمُ اللَّهَ يُعْطِي الْعَبْدَ مَا يُحِبُّ وَ هُوَ مُقِيمٌ عَلَی مَعْصِيَتِهِ فَاعْلَمُوا أَنَّ ذَلِكَ اسْتِدْرَاجٌ لَهُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی «سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ».

2) حذیفه می‌گوید: مردم روالشان این بود که از پیامبر ص درباره خیر و خوبی می‌پرسیدند ولی من روالم این بود که از ایشان درباره شر و بدی سوال می کردم که مبادا بدان گرفتار شوم پس پیامبر ص فرمود:

در آخرالزمان فتنه‌هایی است همچون پاره‌های شب تاریک؛ پس چون خداوند متعال بر اهل زمین غضب کند به اسرافیل دستور دهد که دمیدن بیهوش کننده را انجام دهد؛ پس او در صور می‌دمد در حالی که مردم در غفلت‌اند؛ پس یکی در وطنش است و یکی در بازارش و یکی در مزرعه‌اش و یکی در سفرش؛ یکی هم لقمه‌اش را در دست دارد و هنوز به دهانش نرسانده که خاموش می‌شود و از هوش می‌رود؛ و آ«دیگری در حال سخن گفتن با رفیقش است و هنوز کلامش تمام نشده که می‌میرد؛ پس همگی خلایق تا به آخر می‌میرند ...

بستان الواعظين، ص28-29؛ البرهان، ج4، ص730

قَالَ حُذَيْفَة كَانَ النَّاس يسْأَلُون النَّبِي صلی الله عَلَيْهِ وَسلم عَن الْخَيْر وَكنت أَنا أسأله عَن الشَّرّ مَخَافَة أَن يُصِيبنِي فَكَانَ النَّبِي صلی الله عَلَيْهِ وَ أله و سلم يَقُول:

فِي آخر الزَّمَان فتن كَقطع اللَّيْل المظلم فَإِذا غضب الله تَعَالَی علی أهل الأَرْض أَمر الله تَعَالَی إسْرَافيل أَن ينْفخ نفخة الصَّعق فينفخ علی غَفلَة من النَّاس فَمن النَّاس من هُوَ فِي وَطنه وَ مِنْهُم من هُوَ فِي سوقه وَ مِنْهُم من هُوَ فِي حرثه وَ مِنْهُم من هُوَ فِي سَفَره و َمِنْهُم من يَأْكُل فَلَا يرفع اللُّقْمَة إِلَی فِيهِ حَتَّی يخمد و يصعق وَ مِنْهُم من يحدث صَاحبه فَلَا يتم الْكَلِمَة حَتَّی يَمُوت فتموت الْخَلَائق كلهم عَن آخِرهم ...