حدیث۲ ذیل آیه ۴۴ و دو حدیث اول ذیل آیه قبل (۴۶) می‌تواند بدین آیه هم مرتبط باشد. همچنین:
۱) حدیث شماره ۲ در جلسه ۱۰۴۷ https://yekaye.ir/al-waqiah-56-80/ که درباره کلمه «عالمین» در «رب العالمین» است (و ذیل آیه23 حدیث3 هم گذشت) برای این آیه هم می‌تواند در نظر گرفته شود:
الف. از امام صادق ع روایت شده است:
مقصود از «العالمین» [در تعبیر «رب العالمین»] مردم است و هریک از آنها عالم و جهانی در نظر گرفته شده است.
ب. و نیز از ایشان روایت شده است:
عالَم بر دو گونه است: عالم کبیر، که همان فلک [مجموعه کهکشانها است با هرآنچه در آن است؛ و عالم صغیر، که همان انسان است و بر هیئت جهان آفریده شده است و خداوند متعال در آن هر آنچه در عالم کبیر موجود است را ایجاد نموده است.
مفردات ألفاظ القرآن، ص582؛ عمدة الحفاظ، ج3، ص114؛ بصائر ذوي التمييز، ج4، ص95؛ تاج العروس، ج17، ص499
الف. قَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ: عُنِيَ بِهِ النَّاسُ وَ جُعِلَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ عَالَماً،
ب. وَ قَالَ: الْعَالَمُ عَالَمَانِ الْكَبِيرُ وَ هُوَ الْفَلَكُ بِمَا فِيهِ، وَ الصَّغِيرُ وَ هُوَ الْإِنْسَانُ لِأَنَّهُ مَخْلُوقٌ عَلَى هَيْئَةِ الْعَالَمِ، وَ قَدْ أَوْجَدَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ كُلَّ مَا هُوَ مَوْجُودٌ فِي الْعَالَمِ الْكَبِيرِ.
۲) سید بن طاووس دعایی از امام صادق ع برای روز عرفه روایت کرده است که در فرازی از این دعا آمده است:
خداوند! ... و تو بودی که دلهای جادوگران را به سوی خویش برگرداندنی پس «گفتند به رب العالمین ایمان آوردیم» (شعراء/۴۷).
إقبال الأعمال، ج1، ص371
وَ مِنْ أَدْعِيَةِ يَوْمِ عَرَفَةَ مَا رَوَيْنَاهُ بِإِسْنَادِنَا إِلَى أَبِي مُحَمَّدٍ هَارُونَ بْنِ مُوسَى التَّلَّعُكْبَرِيِّ بِإِسْنَادِنَا [بِإِسْنَادِهِ] إِلَى إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ ص قَالَ: سَمِعْتُهُ يَدْعُو فِي يَوْمِ عَرَفَةَ فِي الْمَوْقِفِ بِهَذَا الدُّعَاء:
... وَ أَنْتَ صَرَفْتَ قُلُوبَ السَّحَرَةِ إِلَيْكَ حَتَّى قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعالَمِينَ ...
ب. همچنین سید بن طاوس در کتاب دیگرش دعایی از امام زمان ع برای »استخاره: طلب خیر کردن» روایت کرده که گفته است ظاهرا این آخرین توقیعی است که از ایشان در غیبت صغری از طریق نواب اربعه به دست مردم رسیده است که در فرازی از آن آمده است:
خدایا از تو درخواست می‌کنم به حق آن اسمت که ...
و به حق آن اسمت که با آن بر عصای موسی ع اراده کردی «پس بناگاه آن می‌بلعد آنچه دروغ‌پردازی می‌کنند.» شعراء/۴۵) و از تو درخواست می‌کنم به حق آن اسمت که دلهای جادوگران را به سوی خویش برگرداندنی پس «گفتند به رب العالمین ایمان آوردیم، پروردگار موسی و هارون» (شعراء/۴۷-۴۸)؛ خدایا تو رب العالمینی...
فتح الأبواب بين ذوي الألباب و بين رب الأرباب (سید بن طاووس)، ص206 (المصباح للكفعمي، ص178)؛ البلد الأمين، ص 163۱ (المصباح للكفعمي، ص395-۳۹۶).
دعاء مولانا المهدي صلوات الله عليه و على آبائه الطاهرين في الاستخارات و هو آخر ما خرج من مقدس حضرته أيام الوكالات
رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ فِي كِتَابٍ جَامِعٍ لَهُ مَا هَذَا لَفْظُهُ اسْتِخَارَةُ الْأَسْمَاءِ الَّتِي عَلَيْهَا الْعَمَلُ وَ يَدْعُو بِهَا فِي صَلَاةِ الْحَاجَةِ وَ غَيْرِهَا ذَكَرَ أَبُو دُلَفَ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُظَفَّرِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ أَنَّهَا آخِرُ مَا خَرَجَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ ...۲ وَ بِاسْمِكَ الَّذِي عَزَمْتَ بِهِ عَلَى عَصَا مُوسَى فَإِذا هِيَ تَلْقَفُ ما يَأْفِكُونَ وَ أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي صَرَفْتَ بِهِ قُلُوبَ السَّحَرَةِ إِلَيْكَ حَتَّى قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعالَمِينَ رَبِّ مُوسى وَ هارُونَ أَنْتَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ...۳
۳) الف. از امام صادق ع روایت شده که امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند:
ایمان چهار رکن دارد: توکل بر خدا، واگذاری امور به خدا، راضی بودن به قضای الهی و تسلیم شدن در برابر امر خداوند عز و جل.
الكافي، ج2، ص47
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّوْفَلِيِّ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ ع قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ:
الْإِيمَانُ لَهُ أَرْكَانٌ أَرْبَعَةٌ التَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ وَ تَفْوِيضُ الْأَمْرِ إِلَى اللَّهِ وَ الرِّضَا بِقَضَاءِ اللَّهِ وَ التَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.
ب. از امام رضا ع از پدرشان روایت شده است که فرمودند:
در یکی از غزوات رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) جماعتی را نزد ایشان آوردند. حضرت پرسیدند: «اینان چه کسانی هستند؟»
پاسخ دادند: «ای رسول خدا، مؤمنان!»
حضرت پرسیدند: «ایمان شما به چه حدی رسیده است؟»
گفتند: «صبر در بلا، شکر در آسایش، و رضایت به قضاء [الهی].»
رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
«بردبارانی دانشمند! به حدی از فهم و فقاهت رسیده‌اند که گویی پیامبران‌اند. اگر شما همانطور که توصیف کردید هستید، پس چیزی را که در آن ساکن نخواهید شد، نسازید و چیزی را که نخواهید خورد، جمع نکنید. و تقوای خدایی را در پیش گیرید که به سوی او بازگردانده می‌شوید.
الكافي، ج2، ص48
عَنْهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُلَيْمَانَ الْجَعْفَرِيِّ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا عَنْ أَبِيهِ ع قَالَ:
رَفَعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص قَوْمٌ فِي بَعْضِ غَزَوَاتِهِ. فَقَالَ مَنِ الْقَوْمُ؟
فَقَالُوا: مُؤْمِنُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ!
قَالَ: وَ مَا بَلَغَ مِنْ إِيمَانِكُمْ؟
قَالُوا: الصَّبْرُ عِنْدَ الْبَلَاءِ وَ الشُّكْرُ عِنْدَ الرَّخَاءِ وَ الرِّضَا بِالْقَضَاءِ.
فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: حُلَمَاءُ عُلَمَاءُ كَادُوا مِنَ الْفِقْهِ أَنْ يَكُونُوا أَنْبِيَاءَ. إِنْ كُنْتُمْ كَمَا تَصِفُونَ فَلَا تَبْنُوا مَا لَا تَسْكُنُونَ وَ لَا تَجْمَعُوا مَا لَا تَأْكُلُونَ وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ.
ج. قریب به همین مضمون بدین صورت از امام باقر ع نیز روایت شده که فرمودند:
در یکی از سفرهای رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) کاروانی از سوارگان به ایشان برخوردند. گفتند: «سلام بر تو ای رسول الله!»
حضرت بعد از جواب سوال، پرسیدند: «شما چه کسانی هستید؟»
آنها پاسخ دادند: «ما مؤمنان هستیم ای رسول الله!»
حضرت پرسید: «حقیقت ایمان شما چیست؟»
آنها گفتند: «رضایت به قضای الهی، واگذاری امور به خدا و تسلیم در برابر امر او.»
رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «دانشمندانی خردمند [یا: بردبار]؛ گویی در حکمت در زمره پیامبران‌اند. اگر راست می‌گویید، پس چیزی را که ساکن نمی‌شوید، نسازید و چیزی را که نمی‌خورید، جمع نکنید و تقوای خدایی را در پیش گیرید که به سوی او بازگردانده می‌شوید.»
الكافي، ج2، ص 53
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَزِيعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُذَافِرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ:
بَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ ص فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ إِذْ لَقِيَهُ رَكْبٌ. فَقَالُوا: السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ!
فَقَالَ: مَا أَنْتُمْ؟
فَقَالُوا: نَحْنُ مُؤْمِنُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ!
قَالَ: فَمَا حَقِيقَةُ إِيمَانِكُمْ؟
قَالُوا: الرِّضَا بِقَضَاءِ اللَّهِ وَ التَّفْوِيضُ إِلَى اللَّهِ وَ التَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اللَّهِ.
فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: عُلَمَاءُ حُكَمَاءُ [/ حلماء] كَادُوا أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْحِكْمَةِ أَنْبِيَاءَ. فَإِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ فَلَا تَبْنُوا مَا لَا تَسْكُنُونَ وَ لَا تَجْمَعُوا مَا لَا تَأْكُلُونَ وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ.