📌 فهرست دسترسی سریع (تدبر):
1) «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلی كُلِّ شَيْءٍ قَديرٌ»
در آیات قبل، از عده ای از انسانها سخن گفت که زندگی خود را بر مدار مال دوستی، دنیاطلبی و شهرت تنظیم کرده بودند. در این آیه ریشه آن نگاهی که انسان را از افتادن در دام چنین رویکردی به زندگی حفظ می کند، بیان می‌کند: اگر باور کنیم که فرمانروایی بر آسمانها و زمین تنها از آنِ خداست؛ و خداوند بر هر کاری تواناست.
تاملی با خویش
اگر کسی همه امور را تحت فرمانروایی خداوند، و خداوند را بر هر کاری توانا بداند، آیا با قرار گرفتن در مشکلات، گرانی‌ها، بحران‌ها و ... دچار اضطراب می‌شود و کاسه چه‌کنم چه‌کنم به دست می‌گیرد و به زمین و زمان بد وبیراه می‌گوید؟
ما چطوریم؟
آیا واقعا همه امور را تحت فرمانروایی خدا می‌دانیم یا گمان می‌کنیم کارها از دست خدا در رفته است؟
آیا خدا را بر هر کاری توانا می‌دانیم یا پول و رفیق و ... را در امور بیشتر موثر می دانیم؟
2) «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»
به لحاظ نحوی «لله» خبر است و مقدم بر مبتدا (مُلکُ ...) آمده است. این دلالت بر حصر دارد: یعنی آیه می‌فرماید: مُلکِ آسمانها و زمین «تنها» از آنِ خداست.
کسی که این را باور کند، برای فرمان راندن بر عالم و آدم، جز مسیر خدا را طی نمی‌کند؛ زیرا غیر از او و بدون اذن او حقیقتا هیچکس هیچ نحوه حکومتی بر عالم ندارد.
ثمره اخلاقی- اعتقادی
آیا کسی که برای رسیدن به هر گونه مقام و منصبی (که یک نحوه فرمانروایی بر دیگران را به ارمغان می‌آورد) هر سخنی را می‌گوید و از هر وسیله‌ای –مشروع یا نامشروع – استفاده می‌کند، واقعا خدا را باور دارد؟!
3) «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلی كُلِّ شَيْءٍ قَديرٌ»
بسيارند افرادی كه حكومت در دست آنهاست، ولی نمیتوانند به خواستههای خود جامهی تحقّق بپوشانند، ولی خداوند هم حكومت دارد و هم بر هر كاری قادر است. (تفسير نور، ج2، ص221)
4) «وَ اللَّهُ عَلی كُلِّ شَيْءٍ قَديرٌ»
خداوند بر هر کاری تواناست.
کسی هم که به خدا تکیه کند، به اذن خدا می‌تواند هر کاری انجام دهد، حتی آفریدن، و زنده کردن مردگان؛ چنانکه حضرت عیسی ع چنین می‌کرد: «إِذْ قالَ اللَّهُ يا عيسَی ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتي عَلَيْكَ ... إِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْني فَتَنْفُخُ فيها فَتَكُونُ طَيْراً بِإِذْني وَ تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ بِإِذْني وَ إِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتی بِإِذْني» (انبیاء/110)
تأملی با خویش
آیا برای راه افتادن کارهایمان، بیشتر به پول و دوست و شهرت و ... تکیه می‌کنیم یا به خدا؟
راستی، چرا بسیاری از ما، توانایی خدا را حتی در حد توانایی پول قبول نداریم؟!
5) «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلی كُلِّ شَيْءٍ قَديرٌ»
دنیاطلبان دنبال حکومت بر زمین و زمینیان‌اند؛
اما بلندنظران، به کمتر از حکومت بر دلها و بر آسمانیان رضایت نمی‌دهند؛
پس سراغ کسی می‌روند که نه‌تنها حکومت بر زمین، بلکه فرمانروایی بر آسمانها و آسمانیان هم تنها از آنِ اوست؛
و او بر هر کاری تواناست، و می‌تواند آنان را هم بر آسمانها و زمین حکومت دهد.
6) «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»
در تعابیر قرآنی، «آسمانها و زمین» صرفاً به معنای همین آسمان و زمینی که می‌بینیم نیست، بلکه گاه برای اشاره به عالَم انفس و درون انسان هم از این تعابیر استفاده شده است؛ مثلا: «أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا في أَنْفُسِهِمْ ما خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلاَّ بِالْحَق» (روم/8)
بدین ترتیب، آیاتی که در آنها از آسمانها و زمین سخن گفته شده، می‌تواند ناظر به آسمان و زمین انفسی باشد؛
خداوند نه‌تنها فرمانروای بیرون ماست؛ بلکه درون ما، چه مراتب اعلا و آسمانی‌اش و چه مراتب پست و زمینی‌اش ، تحت فرمانروایی و مُلکِ خداوند است.
شاید به همین جهت است که در دعای تحویل سال، از او می‌خواهیم همان گونه که گردش آسمان و زمین تحت فرمانروایی اوست و روز و شب را دگرگون می‌کند، آسمان و زمین وجود ما را نیز به بهترین وجه ممکن متحول سازد:
يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ يَا مُدَبِّرَ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ يَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَی أَحْسَنِ الْحَالِ.
ان شاء الله که تحویل سال جدید همراه با تحولی در جان و روحتان باشد؛ پیشاپیش این تحویل و تحول سال را که مقارن شده با میلاد ولی الله الاعظم تبریک عرض می‌کنم.