1) در فرازی از یکی از دعاهایی که از امام سجاد ع روایت شده، آمده است:
و اگر این ضرری که به من رسیده یا فقری که ذلیلم کرده ویا بلایی که سراغم آمده، اگر اینها، خدایا، ناشی از خشم تو بر من است، که از خشمت به حلم تو پناه میبرم؛ و اگر خواستهای با اینها مرا امتحان کنی، که تو خود ناتوانی و ضعف در تدبیر مرا میدانی هنگامی که فرمودی: «بدرستی که انسان «هلوع» [= بسیار آزمند و بیتاب] آفریده شده است؛ هنگامی که بدی به او میرسد جَزَع میکند و هنگامی که خوبی به او میرسد، [آن را از دیگران] منع میکند.» (معارج/19-21)
الدعوات (للراوندي)، ص176
وَ كَانَ زَيْنُ الْعَابِدِينَ ع يَدْعُو: ... وَ إِنْ كَانَ الضُّرُّ قَدْ مَسَّنِي وَ الْفَقْرُ قَدْ أَذَلَّنِي وَ الْبَلَاءُ قَدْ جَاءَنِي فَإِنْ يَكُ ذَلِكَ يَا إِلَهِي مِنْ سَخَطِكَ عَلَيَّ فَأَعُوذُ بِحِلْمِكَ مِنْ سَخَطِكَ يَا مَوْلَايَ وَ إِنْ كُنْتَ أَرَدْتَ أَنْ تَبْلُوَنِي فَقَدْ عَرَفْتَ ضَعْفِي وَ قِلَّةَ حِيلَتِي إِذْ قُلْتَ «إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعا».
2) از امیرالمومنین ع از پیامبر اکرم ص روایت شده است که فرمودند:
ناله مریض ثبت میشود: اگر اهل صبر باشد، برایش حسنه ثبت میشود؛ و اگر جَزَع کند، به عنوان «هلوع» ثبت میشود که اجری ندارد.
الجعفريات (الأشعثيات)، ص211؛ دعائم الإسلام، ج1، ص217
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص:
يُكْتَبُ أَنِينُ الْمَرِيضِ فَإِنْ كَانَ صَابِراً كُتِبَ حَسَنَاتٍ وَ إِنْ كَانَ جَزِعاً كُتِبَ هَلُوعاً لَا أَجْرَ لَهُ.
3) از امیرالمومنین ع از پیامبر اکرم ص روایت شده است که:
دو تشنهاند که هرگز سیر نمیشوند: دنیاطلب و علمطلب؛
پس هرکه از دنیا به آنچه خدا برایش حلال کرده بسنده کند، سالم میماند؛ و کسی که آن را از غیر حلالش به دست آورد، هلاک میشود مگر اینکه توبه کند یا برگرداند؛
و کسی که علم را از اهلش بگیرد و به علمش عمل کند نجات مییابد و کسی که با آن دنیا را بخواهد، همان [دنیا] بهره او خواهد بود.
الكافي، ج1، ص46
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى وَ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ جَمِيعاً عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَيْنَةَ عَنْ أَبَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص
مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ طَالِبُ دُنْيَا وَ طَالِبُ عِلْمٍ فَمَنِ اقْتَصَرَ مِنَ الدُّنْيَا عَلَى مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَهُ سَلِمَ وَ مَنْ تَنَاوَلَهَا مِنْ غَيْرِ حِلِّهَا هَلَكَ إِلَّا أَنْ يَتُوبَ أَوْ يُرَاجِعَ وَ مَنْ أَخَذَ الْعِلْمَ مِنْ أَهْلِهِ وَ عَمِلَ بِعِلْمِهِ نَجَا وَ مَنْ أَرَادَ بِهِ الدُّنْيَا فَهِيَ حَظُّهُ.