📌 فهرست دسترسی سریع (تدبر):
1) «قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجيمٌ»
ابلیس در جایگاهی در عرض فرشتگان مقرب الهی قرار گرفته بود؛ اما وقتی گفت که من کسی نیستم که بر آدم سجده کنم؛ خطاب آمد که پس، از اینجا خارج شو، که تو رانده‌شده‌ای.
پس،
می‌تواند کسی در جایگاه بسیار متعالی‌ای باشد، و آنگاه در همان‌جا کاری کند، که اصلا با آن جایگاه تناسب ندارد و از آن مقام رانده شود.
ثمره سیاسی - اجتماعی
از هر جایگاهی، حتی مقام قرب الهی و جوار فرشتگان مقرب، امکان سوءاستفاده هست!
2) «قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجيمٌ»
- من سجده نمی‌کنم.
- چرا؟
- چون من برترم و شأن من نیست که ... .
- از اینجا بیرون برو.
- چرا؟
- چون تو «رانده‌شده» هستی.
نتیجه:
الف. حقیقتِ کسی که «خودخواه» و «خودبرتربین» است، «رجیم» و «رانده شده بودن از درگاه خدا»ست.
ب. هرکس هر کاری می‌کند و در هر جایگاهی در عالَم قرار می‌گیرد، ریشه در عمق وجود خودش دارد. اگر ابلیس سجده نکرد، به خاطر چیزی بود که در باطن خودش ریشه داشت؛ و اگر هم بیرون شد، به خاطر همان امر باطنی وی بود.۱
ج. ...
3) در باره اینکه «اگر شیطان بعد از سجده نکردن بر آدم، هبوط کرد، چگونه توانست بعدا آدم را که در بهشت بود، بفریبد؟» در جلسه233، تدبر5 توضیح داده شد.