۱) الف. در حدیث اولی که ذیل آیه قبل از امام باقر ع روایت شد عبارات ایشان ناظر به این فراز چنین بود:
با هر پرنده‌ای سه سنگ بود، دو سنگ در دو پایش [در روایت صدوق: در چنگالهایش] و سنگی در منقارش. و آنها را با اینها هدف قرار دادند.
الكافي، ج8، ص84
مَعَ كُلِّ طَائِرٍ ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ فِي رِجْلَيْهِ حَجَرَانِ وَ فِي مِنْقَارِهِ حَجَرٌ فَجَعَلَتْ تَرْمِيهِمْ بِهَا
علل الشرائع، ج2، ص521
مَعَ كُلِّ طَيْرٍ ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ حَجَرَانِ فِي مَخَالِبِهِ وَ حَجَرٌ فِي مِنْقَارِهِ فَجَعَلَتْ تَرْمِيهِمْ بِهَا
ب. علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) در تفسیر این آیه، همین جملات را با افزوده‌هایی دارد که چون احتمال دارد تتمه همین حدیث باشد تقدیم می‌شود:
با هر پرنده‌ای سه سنگ بود، سنگی در منقارش و دو سنگ در در چنگالهایش؛ و آنها بالای سرهایشان بال میزدند و مغزهایشان را هدف قرار می‌دادند. آن سنگها از مغز آنان وارد میشد و از مقعد ایشان خارج میشد و بدنهایشان را درهم میشکست و آنان چنان شدند که خداوند فرمود: «فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُول».
تفسير القمي، ج2، ص443
تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ. قَالَ:
كَانَ مَعَ كُلِّ طَيْرٍ ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ حَجَرٌ فِي مِنْقَارِهِ وَ حَجَرَانِ فِي مَخَالِيبِهِ وَ كَانَتْ تُرَفْرِفُ عَلَى رُءُوسِهِمْ وَ تَرْمِي فِي دِمَاغِهِمْ فَيْدَخُلُ الْحَجَرُ فِي دِمَاغِهِمْ وَ يَخْرُجُ مِنْ أَدْبَارِهِمْ وَ تُنْتَقَضُ أَبْدَانُهُمْ فَكَانُوا كَمَا قَالَ اللَّهُ: «فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ».
۲) از پیامبر اکرم (ص) روایت شده که فرمودند:
اگر از کسی می‌ترسی و می‌خواهی که از شر او در امان بمانی، اول ماه درصدد رویت هلال برآی و وقتی که آن را دیدی روی پایت بایست و در حالی که به او اشاره می‌کنی و [این آیه را] بگو:
«أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُ فِيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ وَ أَصابَهُ الْكِبَرُ وَ لَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ: آيا كسى از شما دوست دارد كه باغى از درختان خرما و انگور داشته باشد كه از زير آنها نهرها روان است، و براى او در آن از هر گونه ميوهاى باشد، و پيرى او را رسد و در حالی که فرزندانى ناتوان [خردسال] دارد، گردبادى آتشين بر آن زند و [يكسر] بسوزد؟»
سه بار بگو: «فَاحْتَرَقَتْ، فَاحْتَرَقَتْ، فَاحْتَرَقَتْ» در حالی به سمت خانه کسی که از او می‌ترسی اشاره می‌کنی و بگو:
«اللَّهُمَّ طُمَّهُ بِالْبَلَاءِ طَمّاً، وَ عُمَّهُ بِالْبَلَاءِ عَمّاً، وَ ارْمِهِ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ، وَ طَيْرِكَ الْأَبَابِيلِ، يَا عَلِيُّ يَا عَظِيمُ: خداوند او را در بلاهایی فراوان غوطه‌ور کن، و او را با بلاهایی شامل و جامع درگیر کن، و او را هدف قرار بده با سنگهایی از سجیل و پرندگانت که ابابیل‌اند، ای بلندمرتبه، ای باعظمت.»
سپس این کار را در شب دوم و سوم ماه نیز تکرار کن. اگر نتیجه‌ای گرفتی و به آنچه می‌خواهی رسیدی، خوب. در غیر این صورت، همین کار را در ماه دوم انجام بده و شب اول به همان شکل دنبال هلال باش و همانها را بگو، و در شب‌های دوم و سوم نیز تکرار کن. اگر نتیجه‌ای گرفتی، خوب. وگرنه، همین کار را در ماه سوم انجام بده و به اذن خدا دیگر نیاز به [تکرار] آن [دعا] نداری.
توضیح: آن گونه که مرحوم طبرسی روایت کرده‌اند ظاهرا فقط عبارت «فَاحْتَرَقَتْ» سه بار تکرار می‌شود؛ ولی عبارت سید بن طاووس اندکی ابهام دارد و ظاهر اولیه‌اش همین است؛ اما مرحوم کفعمی که از سید بن طاووس نقل می‌کند برداشتش این بوده که گوینده هر دفعه هم آیه و هم آن دعای بعدی را سه بار تکرار کند. هر سه نقل در ادامه تقدیم می‌شود
الف. مكارم الأخلاق، ص347
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: إِذَا خِفْتَ أَمْراً فَأَرَدْتَ أَنْ تُكْفَى أَمْرَهُ وَ شَرَّهُ فَاعْتَمِدْ طَلِبَةَ الْهِلَالِ فِي أَوَّلِ الشَّهْرِ فَإِذَا رَأَيْتَهُ فَقُمْ قَائِماً عَلَى قَدَمَيْكَ وَ قُلْ كَأَنَّكَ تُومِئُ إِلَيْهِ بِالْخِطَابِ: «أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُ فِيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ وَ أَصابَهُ الْكِبَرُ وَ لَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ»
وَ تُومِئُ بِهَذِهِ الْكَلِمَةِ نَحْوَ دَارِ الرَّجُلِ الَّذِي تَخَافُهُ ثُمَّ تَقُولُ: فَاحْتَرَقَتْ فَاحْتَرَقَتْ فَاحْتَرَقَتْ؛ اللَّهُمَّ طُمَّهُ بِالْبَلَاءِ طَمّاً وَ غُمَّهُ بِالْغَمَاءِ غَمّاً وَ ارْمِهِ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ وَ طَيْرِكَ الْأَبَابِيلِ يَا عَلِيُّ يَا عَظِيمُ.
ثُمَّ تَقُولُ مِثْلَ ذَلِكَ فِي اللَّيْلَةِ الثَّانِيَةِ مِنَ الشَّهْرِ وَ فِي اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ فَإِنْ نَجَحَ وَ بَلَغْتَ مَا تُرِيدُ فِي الشَّهْرِ الْأَوَّلِ وَ إِلَّا فَعَلْتَ ذَلِكَ فِي الشَّهْرِ الثَّانِي تَلْتَمِسُ الْهِلَالَ اللَّيْلَةَ الْأُولَى وَ تَقُولُ مَا تَقَدَّمَ ذِكْرُهُ وَ الثَّانِيَةَ وَ الثَّالِثَةَ فَإِنْ نَجَحَ وَ إِلَّا فَمِثْلَ ذَلِكَ فِي الشَّهْرِ الثَّالِثِ فَلَنْ تَحْتَاجَ بَعْدَ ذَلِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.
ب. الدروع الواقية، ص40
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قُرَّةَ- بِإِسْنَادِهِ- قَالَ: رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ أَنَّهُ قَالَ:
«إِذَا خِفْتَ أَحَداً فَأَرَدْتَ أَنْ تُكْفَى أَمْرَهُ وَ شَرَّهُ- أَوْ كَمَا قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ- فَاعْتَمِدْ لَيْلَةَ الْهِلَالِ كَأَنَّكَ تُومِئُ إِلَيْهِ بِالْخِطَابِ وَ قُلْ: «أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُ فِيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ وَ أَصابَهُ الْكِبَرُ وَ لَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ»
فَاحْتَرَقَتْ (ثَلَاثاً)، وَ تُومِئُ بِهَذِهِ الْكَلِمَةِ نَحْوَ دَارِ الرَّجُلِ الَّذِي تَخَافُهُ (وَ تَقُولُ):
اللَّهُمَّ طُمَّهُ بِالْبَلَاءِ طَمّاً، وَ عُمَّهُ بِالْبَلَاءِ عَمّاً، وَ ارْمِهِ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ، وَ طَيْرِكَ الْأَبَابِيلِ، يَا عَلِيُّ يَا عَظِيمُ.
ثُمَّ تَقُولُ مِثْلَ ذَلِكَ فِي اللَّيْلَةِ الثَّانِيَةِ مِنَ الشَّهْرِ وَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ، فَإِنْ نَجَعَ وَ بَلَغَ مَا تُرِيدُهُ فِي الشَّهْرِ الْأَوَّلِ، وَ إِلَّا فَعَلْتَ مِثْلَ ذَلِكَ فِي الشَّهْرِ الثَّانِي، تَلْتَمِسُ الْهِلَالَ فِي اللَّيْلَةِ الْأُولَى وَ تَقُولُ مِثْلَ مَا تَقَدَّمَ ذِكْرُهُ، وَ الثَّانِيَةِ وَ الثَّالِثَةِ، فَإِنْ نَجَعَ وَ إِلَّا بِمِثْلِ ذَلِكَ فِي الشَّهْرِ الثَّالِثِ، وَ لَنْ تَحْتَاجَ إِلَيْهِ بِإِذْنِ اللَّهِ.»
ج. المصباح للكفعمي، ص206
أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُ فِيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ وَ أَصابَهُ الْكِبَرُ وَ لَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ ثَلَاثاً ثُمَّ قُلِ اللَّهُمَّ طُمَّهُ بِالْبَلَاءِ طَمّاً وَ عُمَّهُ بِالْبَلَاءِ عَمّاً وَ ارْمِهِ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ وَ طَيْرٍ مِنْ أَبَابِيلَ يَا عَلِيُّ يَا عَظِيمٌ ثَلَاثاً وَ يُوْمِي فِي كُلِّ مَرَّةٍ نَحْوَ مَنْ يُرِيدُهُ يُكْفَى شَرَّهُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى يَفْعَلُ ذَلِكَ عِنْدَ اسْتِهْلَالِ كُلِّ شَهْرِ مَرْوِيٌّ عَنِ النَّبِيِّ ص ثُمَّ يَقُولُ ذَلِكَ فِي اللَّيْلَةِ الثَّانِيَةِ وَ الثَّالِثَةِ فَإِنْ نَجَعَ وَ إِلَّا فَعَلْتَ ذَلِكَ فِي الشَّهْرِ الثَّانِي فَإِنْ نَجَعَ وَ إِلَّا فَعَلْتَ ذَلِكَ فِي الشَّهْرِ الثَّالِثِ يَنْجَعُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى.