1) از امیرالمومنین ع روایت شده است:
کسی که سرپرستی یتیم و مسکین را عهده دار شود نزد خداوند از اکرامشدگان خواهد بود.
تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، ص: 409
كَافِلُ الْيَتِيمِ وَ الْمِسْكِينِ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْمُكَرَّمِينَ.۱
2) از امام صادق ع روایت شده است:
هیچ بندهای نیست که از باب رحمت و مهربانی دستش را بر سر یتیمی بکشد مگر اینکه خداوند به ازای هر تار موی او نوری روز قیامت برایش قرار دهد.
ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص199
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ السَّرِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ:
مَا مِنْ عَبْدٍ مَسَحَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِ يَتِيمٍ رَحْمَةً لَهُ إِلَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ بِكُلِّ شَعْرَةٍ نُوراً يَوْمَ الْقِيَامَةِ.۲
3) از رسول الله ص روایت شده است:
هریک از شما از قساوت قلب خود شکایت دارد پس به یتیمی نزدیک شود و با او ملاطفت به خرج دهد و دستش به سرش بکشد تا به اذن خذا دلش نرم شود؛ که همانا یتیم را حقی است؛
و در حدیث دیگری فرمودند: او را بر سر سفره خود بنشاند و بر سرش دستی بکشد تا دلش نرم شود چرا که وقتی او چنین کند به اذن خداوند متعال دلش نرم خواهد شد.
ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص200
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَكِّلِ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ السَّعْدَآبَادِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص:
مَنْ أَنْكَرَ مِنْكُمْ قَسْوَةَ قَلْبِهِ فَلْيَدْنُ يَتِيماً فَيُلَاطِفُهُ وَ لْيَمْسَحْ رَأْسَهُ يَلِينُ قَلْبُهُ بِإِذْنِ اللَّهِ إِنَّ لِلْيَتِيمِ حَقّاً وَ قَالَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ يُقْعِدُهُ فِي خِوَانِهِ وَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ يَلِينُ قَلْبُهُ فَإِنَّهُ إِذَا فَعَلَ ذَلِكَ لَانَ قَلْبُهُ بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.
4) در منابع متعدد شیعه و سنی روایت شده است که پیامبر اکرم ص فرمودند:
من و سرپرست یتیم در بهشت مانند این دو انگشت هستیم؛ (و به دو انگشت سبابه و انگشت وسط، که در کنار هماند، اشاره فرمود).
مجمع البيان، ج10، ص740؛ صحيح البخاري، ج8، ص9۳؛ مسند أحمد، ج37، ص476۴؛ سنن أبي داود، ج4، ص338۵؛ سنن الترمذي، ج3، ص385۶
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ:
أَنَا وَكَافِلُ اليَتِيمِ كَهَاتَيْنِ فِي الجَنَّةِ، وَأَشَارَ بالسَّبَّابَةَ وَالوُسْطَى
فخار بن معد الموسوی (متوفی630) میگوید من از اصحابمان شنیدم که از ائمه اطهار علیهمالسلام در مورد این حدیث نبوی سوال شد؛ فرمودند پیامبر ص با تعبیر کافل الیتیم (سرپرست یتیم)، به عمویش ابوطالب اشاره کرده است، چرا که او کفالت حضرت را در یتیمی عهدهدار شد.
إيمان أبي طالب (فخار بن معد الموسوی، م630)، ص143؛ بحار الأنوار، ج35، ص117۷
وَ قَدْ كُنْتُ سَمِعْتُ جَمَاعَةً مِنْ أَصْحَابِنَا الْعُلَمَاءِ مُذَاكَرَةً يَرْوُونَ عَنِ الْأَئِمَّةِ الرَّاشِدِينَ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ص أَنَّهُمْ سُئِلُوا عَنْ قَوْلِ النَّبِيِ الْمُتَّفَقِ عَلَى رِوَايَتِهِ الْمُجْمَعِ عَلَى صِحَّتِهِ أَنَا وَ كَافِلُ الْيَتِيمِ كَهَاتَيْنِ فِي الْجَنَّةِ فَقَالُوا أَرَادَ بِكَافِلِ الْيَتِيمِ عَمَّهُ أَبَا طَالِبٍ.
5) از امام حسن عسکری ع روایت شده است که امام حسن مجتبی ع فرمودند:
هرکس به خاطر ما سرپرستی یتیمی را که به خاطر سختیها و در پرده بودن ما، از ما جدا افتاده [منظور شیعیان محروم از حضور امام ع است] برعهده بگیرد و با علومی که از ما به دست او رسیده، در حق وی برادری کند تا اینکه او را رشد دهد و هدایت کند، خداوند عز و جل به او فرماید: ای بنده کریمی که حق برادری را بجا آوردی؛ همانا من به کَرَم کردن از تو سزاوارترم؛ پس ای فرشتگانم، برای او به ازای هر حرفی که تعلیم داد هزاران قصر در بهشت قرار دهید و از سایر نعمتها هم آنچه سزاوارش است بدان ضمیمه کنید.
التفسير المنسوب إلى الإمام الحسن العسكري عليه السلام، ص341-342
قَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ ع:
مَنْ كَفَلَ لَنَا يَتِيماً قَطَعَتْهُ عَنَّا مِحْنَتُنَا بِاسْتِتَارِنَا فَوَاسَاهُ مِنْ عُلُومِنَا الَّتِي سَقَطَتْ إِلَيْهِ حَتَّى أَرْشَدَهُ وَ هَدَاهُ، قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ: يَا أَيُّهَا الْعَبْدُ الْكَرِيمُ الْمُوَاسِي إِنِّي أَوْلَى بِالْكَرَمِ اجْعَلُوا لَهُ يَا مَلَائِكَتِي فِي الْجِنَانِ بِعَدَدِ كُلِّ حَرْفٍ عَلَّمَهُ أَلْفَ أَلْفِ قَصْرٍ، وَ ضَمُّوا إِلَيْهَا مَا يَلِيقُ بِهَا مِنْ سَائِرِ النِّعَمِ.۸