1) «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ»
وقتی عدهای طغیانگری پیشه کنند و فساد را تکثیر نمایند، خداوند هم چنین نیست که به یک هشدار ویا به عذابی کوتاه و گذرا بسنده کند، بلکه تازیانههای عذاب را همچون باران بر سر آنان فرو میآوَرَد.
2) «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ»
مقصود از تعبیر «سوط عذاب» چیست و چرا برای عذاب آنان از این تعبیر استفاده کرد؟
الف. مقصود تازیانه عذاب است؛ آنگاه وجه گره زدن مفهوم تازیانه به عذاب این است که:
الف.1. «سوط» به معنای تازیانه، بدین سبب چنین نامیده شده که رشتههای نازک متعددی از چرم به هم بافته میشود و شاید میخواهد با این ترکیب، به درهمآمیخته شدن چند عذاب برای آنان اشاره کند. (مفردات ألفاظ القرآن، ص434)
الف.2. کیفر دنیوی نسبت به عذاب اخروی همچون تازیانه ای است که درد آن موقت و آثارش سطحی است و تنها بر پوست میماند. (تفسیر نور، ج10، ص475)
الف.3 شاید برای اشاره به نزول پیاپی عذاب است چنانکه در تازیانه زدن هم عموما تعدادی تازیانه پیاپی نواخته میشود.
الف.4. ...
ب. مقصود از «سوط» در این آیه، نصیب و بهرهای از عذاب است (توضیح در نکات ادبی)
ج. ...
3) «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ»
برای عذاب فرستادن از تعبیر «ربک» استفاده کرد، نه تعابیری مانند منتقم یا جبار. استفاده از این تعبیر چه نکته خاصی را میخواهد بگوید؟
الف. عذاب کردن هم در راستای ربوبیت الهی است، نه اینکه وجود کسانی که به عذاب گرفتار میشوند حکایتگر اشتباهی باشد که از دست ربوبیت الهی در رفته باشد.
ب. هشداری است به این کفار و معاندانی که در برابر تو ایستادهاند؛ که بدانند پروردگار توست که آن گذشتگان را عذاب کرد؛ و اگر بخواهد اینها را نیز عذاب میکند.
ج. ...
4) «إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ؛ الَّتي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ؛ الَّذينَ طَغَوْا ... الْفَسادَ؛ فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ»
تمدن و پیشرفت، اگر همراه با تقوا و صلاح نباشد، عامل سقوط و هلاکت است. (تفسیر نور، ج10، ص475)
5) «الَّذينَ طَغَوْا فِي الْبِلادِ؛ فَأَكْثَرُوا فيهَا الْفَسادَ؛ فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ»
طغیان و فساد جز با قهر برطرف نمیشود. (تفسیر نور، ج10، ص475)
چون نمیدانم چه اندازه این نکته را میتوان به آیه نسبت داد، اینها را در کانال نیاوردم:
6) «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ»
مربی گاه برای تنبیه نیاز به شلاق دارد!
7) «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ»
چرا نفرمود «عذبهم» ویا دست کم: «نزل علیهم العذاب»، بلکه از تعبیر «صب» که برای ریختن آب از بالای سر به کار میرود استفاده کرد؟
الف. شاید میخواهد اشاره کند به اینکه عذاب تمامی وجود آنان را فراگرفت.
ب. ...